काठमाडौं । सरकारले अर्थतन्त्र गतिशील भएको दाबी गरे पनि बैंक तथा वित्तीय संस्थामा रकम थुप्रिँदै गएको छ। नेपाल राष्ट्र बैंकले साउनयता मात्र ११ पटकमार्फत बजारबाट ५ खर्ब ५ अर्ब रुपैयाँ सोसपोस गरेको छ।

साउन महिनामा मात्रै ५० अर्बदेखि ८० अर्बसम्म विभिन्न दिन रकम संकलन गरिएको थियो भने भदौमा पनि निरन्तर रकम तानिएको छ। यसरी निरन्तर तरलता संकलन गरिए पनि कर्जा प्रवाह नबढ्दा बैंकमा रकम निष्क्रिय रूपमा बसिरहेको देखिन्छ।

राष्ट्र बैंकको तथ्यांक अनुसार हाल बैंक तथा वित्तीय संस्थाको कुल निक्षेप ७२ खर्ब ३३ अर्ब रुपैयाँ पुगेको छ। सो मध्ये ५५ खर्ब ५३ अर्ब मात्रै कर्जा प्रवाह भएको छ। सिडी रेसियो अहिले ७६.३३ प्रतिशतमा रहेको छ। वाणिज्य बैंकहरुमा मात्र ६४ खर्ब ७९ अर्ब निक्षेप रहँदा ४९ खर्ब ७१ अर्ब कर्जा लगानी भएको छ।

बैंकसँग लगानीयोग्य पुँजी प्रशस्त भए पनि माग नहुँदा रकम थुप्रिएको हो। एकातिर लगानी उठ्न नसक्दा खराब कर्जा बढिरहेको छ भने अर्कोतिर नयाँ कर्जाको माग पनि न्यून देखिन्छ। यसले गर्दा बैंक तथा वित्तीय संस्थामा करिब ९ खर्बभन्दा बढी तरलता निष्क्रिय भएको अनुमान गरिएको छ।

राष्ट्रिय योजना आयोगका उपाध्यक्ष प्रा. शिवराज अधिकारीले अर्थतन्त्र कमजोर भन्ने बुझाइ गलत भएको दाबी गरेका छन्। उनका अनुसार अहिले सबै क्षेत्रको वृद्धि दर सकारात्मक छ। तर, नेपाल राष्ट्र बैंकका पूर्व कार्यकारी निर्देशक नरबहादुर थापाले भने सरकारले दिएको तथ्यांक मात्र पर्याप्त नभई सुधारको प्रभाव बजारमा देखिनुपर्ने बताएका छन्। उनका अनुसार अर्थतन्त्र चलायमान भएको भए व्याजदर बढ्ने, रोजगारी बढ्ने र कर्जा प्रवाह चुलिने सम्भावना रहने तर हाल त्यस्तो संकेत देखिएको छैन।

नेपाल राष्ट्र बैंकद्वारा तरलता अवशोषण (साउन - भदौ २०८१)

बैंकिङ्ग क्षेत्रको आर्थिक स्थिति (हालै)