काठमाडौँ — महाशिवरात्रि पर्व आज देशभरका शिवालयमा विधिपूर्वक पूजा, आराधना र दर्शन गर्दै मनाइँदै छ। फागुन कृष्ण चतुर्दशीका दिन मध्यरातमा आराध्यदेव भगवान् शिव प्रकट भएको धार्मिक विश्वासअनुसार आजको दिन उपवास, रात्रि जाग्राम र शिवपूजनको विशेष महत्व रहन्छ। वैदिक सनातन हिन्दु धर्मावलम्बीहरू बिहानैदेखि नदी, कुण्ड र तलाउमा स्नान गरी शिव मन्दिर पुगेर दूध, बेलपत्र, धतुरो अर्पण गर्दै श्रद्धाभक्तिपूर्वक पूजा–आराधनामा जुटेका छन्।

राष्ट्रिय सांस्कृतिक पर्वका रूपमा मनाइने महाशिवरात्रिको मुख्य केन्द्र पशुपतिनाथ मन्दिर आज बिहान २ बजेदेखि नै चारै ढोका खोलेर दर्शनका लागि खुला गरिएको छ। पशुपति क्षेत्रमा रातका चार प्रहरमा चार प्रकारका विशेष पूजा, महादीप, अखण्डदीप, लक्ष्यबत्ती र दीपोत्सव आयोजना हुँदैछन् भने लाखौँ बेलपत्र अर्पण गर्ने परम्परा पनि कायम छ। कैलाशकुट र किराँतेश्वर क्षेत्रका संगीत आश्रममा शास्त्रीय नाचगान र भजनकीर्तन भइरहेको छ।

पशुपति क्षेत्रमा आज मात्र आठ लाखभन्दा बढी भक्तजनले दर्शन गर्न सक्ने गरी व्यवस्थापन गरिएको पशुपति क्षेत्र विकास कोष ले जनाएको छ। यस वर्ष मन्दिर परिसर र आसपासका क्षेत्र झिलीमिली बत्तीले सजाइएका छन्। दर्शनार्थीको भीडलाई सहज बनाउन चारवटा फरक–फरक प्रवेश बिन्दुबाट लाइन व्यवस्थापन गरिएको छ। छिमेकी भारतसहित देशभरबाट आएका तीर्थयात्रीको ठूलो घुइँचो लागेको छ।

कोषका अनुसार विगत पाँच वर्षदेखि लागू गरिएको गाँजा, भाङ, धतुरो लगायत लागू पदार्थ निषेधलाई यस वर्ष पनि निरन्तरता दिइएको छ। यस्ता पदार्थ सेवन वा बेचबिखन गरेको पाइएमा कानुनी कारबाही गरिने प्रहरीले जनाएको छ। आजको दिन महादेवलाई जाडो लाग्छ भन्ने जनविश्वासका कारण घर–घर, चोक र मठ–मन्दिरमा दाउरा बालेर धुनी जगाउने, भजनकीर्तन गर्ने र सोही आगोमा तयार पारिएको प्रसाद ग्रहण गर्ने चलन पनि व्यापक रूपमा देखिन्छ।

शिव पुराणलगायत ग्रन्थमा उल्लेख भएअनुसार महाशिवरात्रि कालरात्रि, मोहरात्रि, सुखरात्रि र शिवरात्रि चार प्रमुख रात्रिमध्ये अत्यन्त पवित्र पर्व मानिन्छ। धार्मिक मान्यताअनुसार आज उपवास बसेर रातभर जाग्राम गर्दा सर्वसिद्धि प्राप्त हुने र परलोकमा सद्गति मिल्ने विश्वास छ। यही कारण युवादेखि वृद्धसम्म ठूलो संख्यामा भक्तजन व्रत बस्दै शिवालयमा दर्शनका लागि पुगिरहेका छन्।

पशुपतिनाथसँगै उपत्यकाका गोकर्णेश्वर मन्दिर, डोलेश्वर महादेव लगायतका शिव मन्दिरमा पनि आज दिनभर विशेष पूजा–आराधना हुँदैछ। राजधानी बाहिरका प्रमुख शिवालयहरूमा समेत मेलाजस्तो माहोल देखिएको छ। भूकम्पपछि पुनर्निर्माणसँगै व्यवस्थित बनेका धेरै मन्दिर क्षेत्रमा यस वर्ष पहिलेभन्दा बढी भक्तजन पुगेको स्थानीय प्रशासनको भनाइ छ।

धर्मशास्त्रविद्हरूका अनुसार फागुन कृष्ण चतुर्दशीका दिन पूजा, आराधना र दर्शन गरे यस लोकमा सुख–शान्ति र परलोकमा सद्गति प्राप्त हुने शास्त्रीय वचन छ। यही विश्वासका आधारमा आज देशभर लाखौँ नेपाली श्रद्धाका साथ महाशिवरात्रि पर्व मनाइरहेका छन्।