गत आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा जलविद्युत कम्पनीहरूको समग्र वित्तीय प्रदर्शनमा उल्लेख्य सुधार देखिएको छ। उपलब्ध १०८ जलविद्युत कम्पनीको अपरिष्कृत वित्तीय विवरणअनुसार ती कम्पनीहरूले एक वर्षमा कुल ११ अर्ब ५६ करोड २४ लाख रुपैयाँ खुद नाफा कमाएका छन्।

अघिल्लो आर्थिक वर्षमा यही समूहका कम्पनीहरूको कुल खुद नाफा करिब ५८ करोड ३१ लाख रुपैयाँ मात्र थियो। यस आधारमा गत आर्थिक वर्षमा जलविद्युत कम्पनीहरूको समग्र नाफा करिब ११ अर्ब रुपैयाँले बढेको छ। अघिल्लो वर्षको तुलनामा नाफा झन्डै २० गुणाले वृद्धि भएको देखिन्छ।

नाफा रकमका आधारमा साहस ऊर्जा सबैभन्दा अगाडि रहेको छ। कम्पनीले गत आर्थिक वर्ष १ अर्ब ३५ करोड ९२ लाख रुपैयाँ खुद नाफा कमाएको छ। त्यस्तै, सोलु हाइड्रोपावरले १ अर्ब ११ करोड ३९ लाख रुपैयाँ नाफा आर्जन गरेको छ।

अपि पावरको नाफामा पनि उल्लेख्य वृद्धि भएको छ। कम्पनीको खुद नाफा १३०.०६ प्रतिशतले बढेर ९६ करोड ६ लाख रुपैयाँ पुगेको छ। यस्तै, माउन्टेन इनर्जी नेपालले ७९ करोड ७० लाख, चिलिमे हाइड्रोपावरले ७२ करोड १ लाख र सानिमा मिडिल तमोरले ६२ करोड ४३ लाख रुपैयाँ खुद नाफा कमाएका छन्।

गत वर्ष घाटामा रहेका केही ठूला कम्पनी नाफामा फर्किनु जलविद्युत क्षेत्रको समग्र नाफा वृद्धिको प्रमुख कारण बनेको देखिन्छ। यसमध्ये अपर तामाकोशी हाइड्रोपावरको वित्तीय सुधार उल्लेखनीय छ। अघिल्लो आर्थिक वर्ष ३ अर्ब ६८ करोड रुपैयाँ घाटामा रहेको कम्पनी गत आर्थिक वर्ष ९२ करोड ५९ लाख रुपैयाँ खुद नाफामा फर्किएको छ।

तर, जलविद्युत क्षेत्रका सबै कम्पनीको वित्तीय अवस्था सुधारिएको भने छैन। रसुवागढी हाइड्रोपावरले गत आर्थिक वर्ष सबैभन्दा ठूलो १ अर्ब ४४ करोड ५९ लाख रुपैयाँ घाटा बेहोरेको छ। त्यस्तै, शिवश्री हाइड्रोपावर ११ करोड ९१ लाख, हिम स्टार ऊर्जा ११ करोड ८ लाख र दरमखोला हाइड्रो इनर्जी १० करोड १८ लाख रुपैयाँ घाटामा रहेका छन्।

यसरी हेर्दा जलविद्युत क्षेत्रको समग्र नाफा उल्लेख्य रूपमा बढे पनि कम्पनीअनुसार वित्तीय अवस्था फरक–फरक रहेको देखिन्छ। उत्पादनमा आएका नयाँ आयोजना, विद्युत् बिक्रीबाट बढेको आम्दानी, अघिल्लो वर्षको तुलनामा सञ्चालनमा आएको सुधार तथा केही कम्पनीको घाटाबाट नाफामा भएको रूपान्तरणले समग्र नाफा बढाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको देखिन्छ।

प्रमुख नाफा कमाउने जलविद्युत कम्पनी

घाटामा रहेका प्रमुख कम्पनी

१०८ जलविद्युत कम्पनीको ११ अर्ब ५६ करोड रुपैयाँभन्दा बढीको खुद नाफाले नेपालको जलविद्युत क्षेत्रको वित्तीय अवस्थामा ठूलो सुधार भएको संकेत गरेको छ। यद्यपि कम्पनीगत रूपमा नाफा र घाटाबीचको अन्तर ठूलो रहेकाले सबै जलविद्युत कम्पनी समान रूपमा सबल अवस्थामा पुगेका छैनन्।