काठमाडौँ — त्रिभुवन विश्वविद्यालयको करिब २४ सय रोपनी जग्गामा ठूलो हिनामिना र अतिक्रमण भएको खुलासा भएको छ। विश्वविद्यालयका निकटवर्ती क्षेत्रहरूमा लगभग १,००० रोपनी जग्गा हराएको, १,००० रोपनी अन्य स्थानमा अतिक्रमणमा परेको र ललितपुरका लुभु र पुल्चोकमा ४०० रोपनी जग्गा वर्षौंदेखि प्रयोग बाहिर रहेको तथ्य सार्वजनिक भएको छ।
विश्वविद्यालयको केन्द्रीय कार्यालयमाथि ३७ सय रोपनी जग्गा हुनुपर्ने भनिए पनि उच्चस्तरीय छानबिन समितिले १४ सय रोपनी जग्गा अतिक्रमण र हिनामिनामा परेको पत्ता लगाएको हो। यसका साथै, बल्खु क्षेत्रको करिब १,००० रोपनी जग्गा संकुचित भएको र राजदरबारबाट प्राप्त लुभु र पुल्चोकका केही भूभाग पनि हिनामिना भएको छ।
यसअघि सार्वजनिक भएको एक हजार रोपनी अतिक्रमणमा विश्वविद्यालयका विभिन्न निकाय र निजी संस्थाहरू संलग्न रहेको पाइएको थियो। यसमा नैकाप, ल्याबरोटरी स्कुल, बीपी प्लानेटोरियम, नेपाल खानेपानी आयोजना, राधास्वामी सत्संग व्यास, राष्ट्रिय आयुर्वेद केन्द्र, र प्रहरी वृत्त जस्ता संस्थाहरूको जग्गा अतिक्रमण गरिएको छ।
समितिले विश्वविद्यालयको जग्गा संकुचन र हिनामिना भएका कारण तत्कालीन उपकुलपति र अन्य पदाधिकारीलाई जिम्मेवार ठहर गर्दै कारबाही गर्न सिफारिस गरेको छ। यो घोटालामा बिचौलियाले पनि महत्वपूर्ण भूमिका निभाएका थिए। २०६२र६३ सालदेखि अतिक्रमित जग्गाको व्यवस्थापन नहुनु र त्यहाँका पूर्वपदाधिकारीहरूको लापरवाहीले यस प्रकरणलाई जटिल बनाएको छ।
समिति गठन भएको ६ महिनापछि त्रिभुवन विश्वविद्यालयको जग्गामा भएको हिनामिना र अतिक्रमणको विस्तृत छानबिन गरिएको हो। शिक्षा मन्त्रालयले यस विषयमा थप अनुसन्धान र उचित कारबाहीका लागि समितिलाई कार्यादेश दिएको थियो। प्रतिवेदन अनुसार, विश्वविद्यालयको सम्पत्ति संरक्षण र व्यवस्थापनमा सुधारको आवश्यकता छ।
यस प्रतिवेदनको आधारमा अब सरकारले आवश्यक निर्णय लिने र कारबाही सुरु गर्ने प्रक्रिया अघि बढाउनुपर्नेछ। आजको कान्तिपुर दैनिकबाट