काठमाडौं । जेनजी आन्दोलनको प्रभाव विभिन्न क्षेत्रमा परे पनि निर्जीवन बीमा व्यवसायमा यसको असर उल्लेख्य देखिएको छ। विशेषगरी आन्दोलनका क्रममा भएको बीमा दाबी बढ्दा केही कम्पनीको नाफामा ठूलो गिरावट आएको छ। यसबीच निर्जीवन बीमा क्षेत्रका अधिकांश कम्पनीको नाफा घट्दा प्रभु इन्स्योरेन्स कम्पनी भने नाफा बढाउन सफल भएको छ।

प्रभु इन्स्योरेन्सको आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा खुद नाफा २० प्रतिशतले बढेको छ। आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा २० करोड ५८ लाख रुपैयाँ नाफा कमाएको कम्पनीले गत आर्थिक वर्षमा २४ करोड ६४ लाख रुपैयाँ खुद नाफा आर्जन गरेको छ।

यद्यपि, कम्पनीको कुल बीमा शुल्क आर्जन भने १४ प्रतिशतले घटेको छ। अघिल्लो आर्थिक वर्षमा २ अर्ब ३ करोड रुपैयाँ रहेको कुल बीमा शुल्क आर्जन गत आर्थिक वर्षमा घटेर १ अर्ब ७४ करोड रुपैयाँमा सीमित भएको छ। तर, कमिसन आम्दानी बढ्नु र बीमा दाबी भुक्तानी घट्नुले कम्पनीको नाफा बढाउन सहयोग पुगेको देखिन्छ।

प्रभुको कमिसन आम्दानी १७ करोड ७९ लाख रुपैयाँबाट बढेर २० करोड ६५ लाख रुपैयाँ पुगेको छ। त्यस्तै, बीमा दाबीबापत भुक्तानी गरेको रकम ५५ करोड ७१ लाख रुपैयाँबाट घटेर ५० करोड १२ लाख रुपैयाँमा झरेको छ।

कम्पनीले जारी गरेका कुल बीमालेखको संख्या पनि घटेको छ। अघिल्लो वर्ष १ लाख २३ हजार रहेको कुल जारी बीमालेख गत वर्ष १ लाख १४ हजारमा सीमित भएको छ। तर, नवीकरण भएका बीमालेख भने ३९ हजारबाट बढेर ४६ हजार पुगेका छन्।

प्रभु इन्स्योरेन्समा भुक्तानी हुन बाँकी बीमा दाबीको संख्या भने बढेको छ। अघिल्लो वर्ष १ हजार ६६२ वटा दाबी भुक्तानी हुन बाँकी रहेकामा गत वर्ष यस्तो संख्या बढेर १ हजार ९७० पुगेको छ। दाबी भइसकेको तथा अनुमानितभन्दा बढी दाबी लाग्न सक्ने खुद बाँकी दायित्व भने १९ करोड ९७ लाख रुपैयाँबाट सामान्य घटेर १९ करोड ८९ लाख रुपैयाँमा आएको छ।

कम्पनीको सल्भेन्सी मार्जिन ५.४८ गुणा रहेको छ। बीमा कम्पनीले आकस्मिक वा अनपेक्षित नोक्सानी व्यहोर्नुपर्दा समेत बीमितको दाबी सुरक्षित रूपमा भुक्तानी गर्न सक्ने क्षमता सुनिश्चित गर्न न्यूनतम सल्भेन्सी मार्जिन कायम गर्नुपर्ने व्यवस्था छ।

प्रभुको प्रतिसेयर आम्दानी पनि बढेको छ। अघिल्लो वर्ष ११ रुपैयाँ १३ पैसा रहेको प्रतिसेयर आम्दानी गत वर्ष बढेर १३ रुपैयाँ ३३ पैसा पुगेको छ। कम्पनीको प्रतिसेयर नेटवर्थ १९३ रुपैयाँ रहेको छ। १ अर्ब ८४ करोड रुपैयाँ चुक्ता पुँजी रहेको कम्पनीको सञ्चित कोषमा १० करोड रुपैयाँ रहेको छ।

२०६४ सालदेखि सेयर कारोबारमा रहेको प्रभु इन्स्योरेन्सले पछिल्ला पाँच वर्षमा औसत १०.३४ प्रतिशत लाभांश वितरण गरेको छ। मंगलबार कम्पनीको सेयर प्रतिकित्ता ६६० रुपैयाँमा कारोबार भएको थियो। पछिल्लो एक वर्षमा यसको सेयर मूल्य अधिकतम ७९६ रुपैयाँ र न्यूनतम ६३० रुपैयाँसम्म पुगेको छ।

यता, आइजीआई प्रुडेन्सियल इन्स्योरेन्स कम्पनीको नाफामा भने ठूलो गिरावट आएको छ। कम्पनीको खुद नाफा ९८ प्रतिशतले घटेको हो। आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा ३६ करोड ४९ लाख रुपैयाँ खुद नाफा कमाएको कम्पनीले गत आर्थिक वर्षमा जम्मा ४० लाख रुपैयाँ नाफा कमाएको छ।

कम्पनीले सार्वजनिक गरेको वित्तीय विवरणमा जेनजी आन्दोलनका क्रममा भएको बीमा दाबी उच्च रहेको उल्लेख गरेको छ। आन्दोलनका कारण भएको दाबी तथा अन्य खर्च बढ्दा कम्पनीको नाफामा गम्भीर असर परेको देखिन्छ।

आइजीआईको कुल बीमा शुल्क आर्जन भने ११ प्रतिशतले बढेको छ। अघिल्लो आर्थिक वर्षमा ३ अर्ब ९४ करोड रुपैयाँ रहेको कुल बीमा शुल्क आर्जन गत आर्थिक वर्षमा बढेर ४ अर्ब ३८ करोड रुपैयाँ पुगेको छ।

यद्यपि, कम्पनीको कुल खर्च उल्लेख्य बढेको छ। अघिल्लो वर्ष १ अर्ब ६४ करोड रुपैयाँ रहेको कुल खर्च गत वर्ष बढेर २ अर्ब २३ करोड रुपैयाँ पुगेको छ। खुद दाबी खर्चसहित कुल खर्चमा भएको वृद्धिले कम्पनीको नाफामा ठूलो दबाब परेको हो।

कम्पनीले भुक्तानी गरेको कुल बीमा दाबी रकम भने २ अर्ब ४६ करोड रुपैयाँबाट घटेर २ अर्ब २४ करोड रुपैयाँमा आएको छ। तर, दाबीसम्बन्धी दायित्व भने उल्लेख्य बढेको छ।

आइजीआईको कुल जारी बीमालेख संख्या २ लाख २२ हजारबाट बढेर २ लाख ३७ हजार पुगेको छ। नवीकरण भएका बीमालेखको संख्या पनि ६२ हजारबाट बढेर ६६ हजार पुगेको छ।

अघिल्लो वर्ष ७ हजार ६६१ वटा बीमा दाबी भुक्तानी हुन बाँकी रहेकामा गत वर्ष यस्तो संख्या बढेर ७ हजार ८९७ पुगेको छ। दाबी भइसकेको तथा अनुमानितभन्दा बढी दाबी लाग्न सक्ने खुद बाँकी दायित्व ५२ करोड ५९ लाख रुपैयाँबाट बढेर ८३ करोड १५ लाख रुपैयाँ पुगेको छ।

त्यस्तै, अनुमानितभन्दा बढी दाबी लाग्न सक्ने कुल दायित्वसमेत २ अर्ब २७ करोड रुपैयाँबाट बढेर ५ अर्ब ६२ करोड रुपैयाँ पुगेको छ। यसले कम्पनीमाथि दाबीसम्बन्धी वित्तीय दबाब बढेको देखाउँछ।

आइजीआईको सल्भेन्सी मार्जिन ५.०६ गुणा रहेको छ। कम्पनीको प्रतिसेयर आम्दानी भने अघिल्लो वर्षको १२ रुपैयाँ ५ पैसा रहेकोमा घटेर १३ पैसा मात्रै कायम भएको छ। यसको प्रतिसेयर नेटवर्थ १७९ रुपैयाँ रहेको छ।

१ अर्ब ८६ करोड रुपैयाँ चुक्ता पुँजी रहेको कम्पनीको सञ्चित कोषमा १ करोड ८४ लाख रुपैयाँ रहेको छ।

आइजीआई प्रुडेन्सियल इन्स्योरेन्स आइएमई जनरल इन्स्योरेन्स र प्रुडेन्सियल इन्स्योरेन्सबीचको मर्जरपछि बनेको कम्पनी हो। कम्पनीले २०८० वैशाखदेखि एकीकृत कारोबार सुरु गरेको हो। मर्जरपछि कम्पनीले पछिल्ला दुई आर्थिक वर्षमा क्रमशः ९.७३ प्रतिशत र ५ प्रतिशत लाभांश वितरण गरेको छ।

मंगलबार आइजीआई प्रुडेन्सियलको सेयर प्रतिकित्ता ४२८ रुपैयाँमा कारोबार भएको थियो। पछिल्लो एक वर्षमा कम्पनीको सेयर मूल्य अधिकतम ५४३ रुपैयाँ र न्यूनतम ३९२ रुपैयाँसम्म पुगेको छ।

यसरी हेर्दा निर्जीवन बीमा क्षेत्रमा जेनजी आन्दोलनको प्रभाव कम्पनीअनुसार फरक देखिएको छ। बीमा शुल्क आर्जन बढे पनि दाबी तथा खर्चमा भएको वृद्धिले आइजीआई प्रुडेन्सियलको नाफामा ठूलो धक्का पुगेको छ भने प्रभु इन्स्योरेन्सले खर्च तथा दाबी व्यवस्थापन र कमिसन आम्दानीमा सुधार गर्दै नाफा बढाउन सफल भएको देखिन्छ।